« . . . إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً . . . » « 1 » . . . . به يقين جانشينى در زمين قرار مىدهم . . . اين خليفه از مركز زمين و از روى اين بساط خاكى بر عالىترين مراتب نظام هستى حكومت مىكند ؛ گرچه زمين از نظر ظاهر ، مكانى پست و بلكه اسفل است ولى از نظر قوّه و استعداد و از جهت جايگاه و مقام ، بالاترين مكان است چون خاك - اين منفعل‌ترين عنصر - تنها عنصرى است كه مىتواند همهء اسما و نام‌هاى الهى را در خود جمع كند و به قدرت انفعال محض خود ، فعال‌ترين هويّت هستى شود . « وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها . . . » « 2 » . خدا همهء نام‌ها [ ىِ موجودات ] را به آدم آموخت . . . 0 صفات خليفة اللّه و از آنجا كه خليفه مقامش مقام دارندگى همهء اسما است ، استاد و معلم ما سوى اللّه است . خداى مهربان با بيان استاد بودن خليفه نسبت به فرشتگان ، در حقيقت استاد بودن نسبت به ديگر موجودات نظام هستى را اثبات مىكند چون فرشتگان با آن مرتبت و مقام وجودى و معرفتى بالا ، خود شاگرد و دانش آموختهء معرفتى و وجودى انسان كامل هستند تا چه رسد به ديگران كه از نظر معرفتى و وجودى در مقام پايين‌ترى قرار دارند . « . . . ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ فَقالَ أَنْبِئُونِي بِأَسْماءِ هؤُلاءِ إِنْ كُنْتُمْ

--> ( 1 ) - بقره ( 2 ) : 30 . ( 2 ) - بقره ( 2 ) : 31 .